مسجد جامع ارومیه

مسجد و بازار، از دیرباز دو مکان مهمی اجتماعی ایرانیان بوده‌اند که گردشگران برای شناخت بهتر لایه‌های اجتماعی و زندگی مردم هر منطقه، در سفر به هر شهر ایرانی سراغ آن‌ها را می‌گیرند. از طرفی مسجد جامع هر شهر، بزرگ ‎ترین، مهم‌ترین و معمولا زیباترین مسجد آن شهر به حساب می‎آید. ارومیه نیز از این قاعده مستثنی نیست. مسجد جامع ارومیه یکی از دیدنی‎هایی است که طی گشت و گذار در این شهر باید به دیدنش رفت.

با ورود اسلام به ایران، بسیاری از مساجد بر روی آتشکده‎ها بنا شد. گفته می‎شود مسجد جامع ارومیه هم چنین پیشینه‎ای داشته است و تاریخ ساخت آن به قرن هفتم هجری قمری باز می‎گردد چرا که تزیینات دیدنی این مسجد شامل گچ‌بری‎ها، ستون‎ها و طاق‎های مسجد، شباهت بسیاری با سبک معماری دوره سلجوقیان دارد.

سال ساخت محراب را نیز 676 هجری قمری تخمین زده‎اند. در دوره‌های مختلف تاریخ آسیب‎های زیادی به پیکره بنا وارد شده و هر بار اصلاحاتی صورت گرفته اما   تاریخ مرمت‎های انجام‌شده به درستی معلوم نیست. هرچند تاریخ تجدید بنای این مسجد معلوم نیست اما آن‌چه آشکار است، این که مسجد به همراه سایر بخش‎های بافت قدیمی شهر به ویژه بازار بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

مسجد جامع ارومیه دارای بخش‎های متعددی است. اولین بخشی که هر گردشگر با آن مواجه می‎شود، دو در ورودی هستند که مسجد را به بازار وصل می‎کنند. شبستان گنبددار قدیمی نیز از جمله بخش‎هایی است که نظر گردشگران را به خود جلب می‎کند. ساخت این شبستان را به دوره سلجوقیان و محراب مشهور مسجد را که در این بخش قرار دارد به دوره ایلخانان نسبت می‎دهند. گچبری محراب از جمله تزئینات قابل توجه معماری مسجد است.

چهلستون بخش دیگر این مسجد است که جدیدتر از شبستان و به شبستان قدیمی متصل است.

مصالح به کار رفته در قسمت‌های مختلف ساختمان مسجد نیز متفاوت است. مصالح اصلی شبستان و تالار چهل‎ستون از آجر است که به خصوص در قسمت‎های بالایی به چشم می‎خورد.

حجره‎هایی در اطراف صحن مسجد جامع ارومیه قرار دارند که براساس کتیبه موجود در آن‎ها، مربوط به سال 1184 هجری قمری، یعنی اوایل دوره زندیه هستند. علاوه بر این بخش‎های تاریخی، فعالیت‎های گسترش و نوسازی نیز که مربوط به دو دهه اخیر است، در اطراف مجموعه مسجد به چشم می‎خورد.

مسجد جامع ارومیه در بافت مرکزی شهر و در مجموعه بازار قدیم ارومیه قرار گرفته و پس از بازدید از بازار و خرید سوغاتی، می‌توانید از این بنای ارزشمند دیدن کنید.