چاپ قلمکار اصفهان ((شهر جهانی صنایع دستی))

چاپ قلمکار اصفهان ((شهر جهانی صنایع دستی))

چاپ قلمکار اصفهان ((شهر جهانی صنایع دستی))

چاپ قلمکار یکی از پرشمار هنرهای دستی شهر اصفهان است. رواج و رونق صنایع­دستی اصفهان چنان چشم­گیر و پر­رونق است که در سال 1394 شمسی از سوی شورای جهانی صنایع ­دستی به عنوان شهر جهانی صنایع ­دستیِ خلاق برگزیده شده است. چاپ قلمکار یا چیت سازی از جمله هنر­هایی است که تاریخی طولانی دارد؛ برخی منشا پیدایش این هنر را به هندوستان نسبت می­ دهند. در گذشته برای این چاپِ پارچه ی سنتی ابتدا با قلم ­مو و رنگ گیاهی بر روی پارچه ­های مختلفی از جنس ابریشم، کتان، پنبه­ و یا چلوار طراحی و رنگ ­آمیزی می­ شد و به علت استادی و ظرافتی که استادکار انجام می­داد این پارچه­ ها به نام قلمکار معروف شد.

با گذر زمان به علت سهولت و سرعت اجرای کار استفاده از مهر­های چوبی برای چاپ قلمکار نیز رواج پیدا کرد. کهن­ ترین قالب­ های شناخته شده در ایران سه قالب تراشیده از سنگ است که مربوط به سده ­های چهارم و پنجم هجری است. قالب­ های چوبی را مغولان در اواخر سده ی هفتم هجری به ایران آوردند و از آن هنگام تا به امروز طراحی و ساخت قالب­ های چوبی اولین و شاید مهم­ترین مرحله ی چاپ قلمکار محسوب می­شود.

در این مرحله ابتدا نقش مورد نظر با مداد بر روی کاغذ پوستی رسم و سپس تفکیک رنگ انجام می­ شود. آنگاه نقش مربوط به هر رنگ را بر روی چوب گلابی یا زالزالک منتقل و به وسیله چاقو یا مغار طرح را کنده ­کاری و برجسته می­ کنند. معمولاً برای هر طرح چهار قالب ساخته می­شود. و اکثر پارچه ­های قلمکار چهار رنگ است.

ترتیب استفاده از رنگ ­ها نیز به این صورت است که ابتدا رنگ سیاه و پس از آن رنگ­ های قرمز، آبی و زرد کار می­ شود، گاهی رنگ­ های سبز و قهوه­ ایی نیز به عنوان رنگ­ های فرعی استفاده می­ شود. از طرح­های استفاده شده در قالب ­های قلمکار می­توان به تصاویر حیوانات، انواع گل و گیاه، طرح ­های اسلیمی، بناهای تاریخی اصفهان، لیلی و مجنون و نقاشی­های مینیاتو­رها اشاره کرد. دوره ی صفویه را دوران اوج چاپ قلمکار می­دانند؛ در این دوره رونق پارچه ­های چاپی چنان بود که تنها در بازار اصفهان چهار بازار و چندین کاروانسرا به ساخت پارچه­ های قلمکار مشغول بودند و تولیداتشان را به تمام شهرهای ایران می­ فرستادند.

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
عکس
شما میتوانید 3 عکس بارگذاری نمایید.
محدودیت حجمی 5 مگابایت است.
پسوند‌های مجاز: png jpg jpeg.
عکس شما باید بزرگتر از 500x500 باشد. و عکس‌های بیش از 2000x2000 کوچک می‌شوند.
CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.