قلعه بابک

قلعه بابک

کلیبر

قلعه بابک

19
Few Clouds

قلعه بابک ، دژی است بر فراز کوهی در نزدیکی شهر «کلیبر» در استان آذربایجان شرقی که به «بابک خرمدین»، مبارز ایرانی که پس از «ابومسلم خراسانی» بر علیه عباسیان قیام کرد، منسوب است.

این قلعه در ارتفاع 2300 متری قرار گرفته و قدمت آن به دوره حکومت ساسانیان باز می‎گردد. «سعید نفیسی»، تاریخ‎ نگار و نویسنده معاصر، به بقایای قلعه‎ای در بیست و یک فرسنگی اردبیل اشاره می‎کند که به «قلعه جمهور» هم مشهور است. از دیگر ادیبان و نویسندگانی که از قلعه بابک نام برده است، می‎توان به «احمد کسروی» اشاره کرد که از عنوان «بذ» در جنوب رود ارس، در دل قره ‎داغ کنونی و شمال شهر اهر، اندکی مایل به شرق نام برده است.

پیش از دوره ساسانیان، ظاهراً در دوره هخامنشیان، «کادوسیان»، اقوام ساکن کرانه‌های جنوب غربی دریای خزر، در آنجا زندگی می‌کرده‌اند و جنگ‌هایی نیز با هخامنشیان داشته‌اند. به باور تاریخ‎ نگاران، قوم کادوس همان قوم طالش‌ کنونی است. اما با همه این‎ها پس از دوره ساسانی تا حدود قرن هشتم هجری از «بذ» اطلاعی در منابع تاریخی در دست نیست.

برای رسیدن به بالای کوه و سازه قلعه، باید مسیری نسبتاً دشوار با شیب زیاد را پیمود. پیش از ورود به دروازه قلعه، گذرگاهی باریک قرار دارد. برج‎های دو سوی دروازه ورودی، محل استقرار نگهبان‎ها بوده‎اند. تمهیدات امنیتی برای قلعه طوری اندیشیده شده که به جز همین دروازه، از راه دیگری نمی‎توان وارد قلعه شد.

قلعه بابک سازه‎ای چندین طبقه دارد. با ورود به تالار اصلی هفت اتاق اطراف این تالار را احاطه کردهاند که همه آن‎ها به تالار میانی راه دارند.

تنها راه دسترسی به طبقه‎های بالایی بنا، در سمت شمال‎غربی دژ و توسط پلکانی امکان‎پذیر بوده است. همچنین بخش‎های دیگری از جمله آب‎انبار هم در بخش شرقی قرار داشته است. در بخش شرقی دژ تاسیسات دیگری مرکب از اتاق‌ها و آب انبارها ساخته شده است. سقف این آب انبار با طاق جناغی و گهواره‌ای مستحکم شده بودند.

نکته جالب درخصوص مصالح به کار رفته در سازه آب‎انبار، استفاده از ساروج برای جلوگیری از نفوذ آب باران و برف به فضای داخلی بوده است. بنابراین در فصل بارندگی و با بارش برف، مخزن پر می‎شد تا در فصل تابستان بتوانند از آب ذخیره شده در آن بهره ببرند.


افزودن دیدگاه جدید