رفتن به محتوای اصلی
کاروانسرای سرخس (رباط شرف)

کاروانسرای سرخس (رباط شرف)

سرخس

کاروانسرای سرخس (رباط شرف)

28
آسمان صاف

آسمان صاف

5°c

75%

06:12

16:12

کاروانسرای سرخس که با نام­های «رباط شرف» و «آبگینه» نیز خوانده می­شود، در ۴۵ کیلومتری شهر «سرخس» بر سر راه ابریشم، نزدیک تپه­های روستای «شورلق» در استان «خراسان» قرار دارد. این سازه به دستور «شرف الدین ابوطاهربن سعدالدین عل القمی» فرمانروای «مرو» و «وجیه الملک» وزیر، در دوران سلطان سنجر پادشاه سلجوقی در سده ششم خورشیدی ساخته شده است. یک بار نیز پس از یورش غُزان بازسازی شده است.

کاروانسرای سرخس یک سازه­ چهار ایوانی با شیوه معماری رازی از سنگ و آجر و گچ است که به دست «استاد محمد طرائقی سرخسی» ساخته شده است. در بررسی­های انجام شده به کاروانسراهایی چون شرف و همچنین کاروانسراهایی چون «سپنج»، «ملک» و «دایه خاتون» نیز در خراسان «کاخ کاروانسرا» می­گویند.

کاروانسرای شرف یک چهارگوش کشیده با گستره­ی نزدیک به نیم هکتار است که از 2 چهار ایوانی و 6 برج که با آرایه­های آجرکاری و گچ­بری و کاشی­کاری ساخته شده است. دروازه شرف سردری بزرگ و پیش تاق دارد. در راست و چپ دروازه 2 تاق با ایوان هست. دروازه شرف به میانسرای نخست راه می­یابد که با دالانی به میرانسرای دوم می­رسد. میانسرای نخست 2 تالار در 2 سو با ایوان و اتاق­هایی دارد. سپس دالان با سردری بلند است که از یک سو به مسجد و از سوی دیگر به تالار راه دارد.

در میانسرای دوم رواقی بزرگ هست با اتاق­هایی پیرامونی و حوضی در میانه. همچنین باید از آخور و میانسرای ویژه در این بخش نام برد. روبروی دالان در بخش پایانیِ میانسرا شاه­نشین است با 2 تالار ستوندار و مسجدی دیگر. هر مسجد نیز محرابی با کتیبه و تاق کلنبه و کمانه دارد. همچنین باید از آب انباری در زیر سازه یاد کرد.

کراوانسرای سرخس تا پایان سده یازدهم خورشیدی و دوران صفوی نیز رونق داشته است. در سال 1332 خورشیدی، آندره گدار پس از پژوهش­های خود درباره­ی این سازه کوشید و کاروانسرای سرخس را به ثبت آثار ملی ایران رساند.

سایر مطالب
  • دریاچه بزنگان
    دریاچه بزنگان

افزودن دیدگاه جدید

درباره نحوه ثبت دیدگاه

نمایش ساده

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • تارنماها و رایانامه‌ها به طور خودکار به لینک تیدیل می‌شوند.