رفتن به محتوای اصلی
چاپارخانه میبد

چاپارخانه میبد

میبد

چاپارخانه میبد

32
آسمان صاف

آسمان صاف

28°c

8%

06:09

18:09

در شمال یزد و در فاصله شصت کیلومتری آن قرار دارد، تا چشم کار می‎کند بیابان است، مِیبُد را می‎گوییم؛ مردانش خاک را به نظر کیمیا کردند و ظروفی ساختند و سفال‎هایی که از قدیم ‎الایام تا به حال از شاخصه‎ های مهم میبد محسوب می‎شود. میبد علاوه بر سفالینه ‎های قدمت‎دارش از تاریخ چندهزار ساله نیز برخوردار است که شاهدش نارین قلعه است؛ قلعه‎ای که قدمت آن‎ به هزاره سوم قبل از میلاد می‎رسد.
 این شهر در دوره اسلامی نیز شهری پر رفت و آمد بوده و در کتاب‎های مورخانی چون حمدالله مستوفی و شرف‌الدین علی یزدی آمده است. اما اوج رونق این شهر به قرن هشتم بر‎می‎گردد که «نشیمنِ سران آل مظفر بود». هرچند بعدها این مقرِ حکمرانی به یزد و کرمان منتقل شد اما میبد هم‌چنان در همه دوره‎ها به حیات اجتماعی و فرهنگی و سیاسی خود ادامه داده است این را می‎توان از آثار تاریخی به جا مانده در این شهر متوجه شد. وجود کاروانسرا و یخچالی که قدمتش به دوره صفویه می‎رسد، چاپارخانه‎ای که یادگار قاجار است و بافت تاریخی که کم از بافت تاریخی یزد ندارد، گواهی بر این مدعا است.
چاپارخانه قاجاری میبد که توسط میرزا محمد علی یزدی ساخته شده از نادرترین چاپارخانه‎های ایران است که هنوز سرحال و پابرجا نفس می‎کشد. هرچند کارکرد خود -که حکم اداره پست کنونی را دارد- از دست داده اما در سال‌ های اخیر به همت انجمن یادگارهای فرهنگی میبد و با مساعدت میراث فرهنگی در طول ده سال مرمت شد. برنامه این بود که این بنا تبدیل به موزه پست شود که همین طرح اجرا گردیده است و اکنون به صورت امانی به اداره پست استان یزد تحویل داده شده است.
در بافت تاریخی میبد در کنار کاروانسرای عباسی، یخچال و برج کبوترخانه، چاپارخانه‎ای قرار دارد که در روزگاران گذشته یعنی زمان قاجار حمل محموله‎های پستی دولتی و فرامین درباری از پایتخت به شهر‎های دیگر و بالعکس را بر عهده داشت. برای محافظت از این مکان که مرسولات دولتی و فرامین شاه و وزیر در آن، برای ارسال، به امانت گذاشته می‎شد، برج و بارویی ساختند که به صورت دژ، قلعه و دیده‎بانی برای دفاع و حفاظت از ساکنین و محموله‎های پستی در آمد. 
معماری این ساختمان مانند بیشتر بناهای کویری تماما از خشت و گل ساخته شده و تنها در سر در ورودی، پشت بام و پای دیوار داخل حیاط آن آجر به کار رفته است. بنا دارای یک حیاط مرکزی است که همان محوطه روباز است و دورتادورش  آخور و پشت آخور اصطبل برای نگهداری اسب‌ها قرار دارد. دو محوطه سرپوشیده نیز دارد که شامل اتاق‎هایی برای استراحت چارپایان، چاپارداران، رئیس آن‎ها و نگهبانان است. 
ماکت اصلی این چاپارخانه را با همان سبک و سیاق قجری می‎توان در یکی از اتاق‎های این بنا که تبدیل به موزه شده است ببینید. این موزه علاوه بر این ماکت در واقع تاریخچه پست و تلگراف در ایران از سال‎ها دور تا حالا را به نمایش گذاشته است؛ از ماکت‎ اسب‎هایی که نگهداری می‎کردند گرفته تا تمبرهای قدیمی، اسناد و تصاویری که از گذشته به جا مانده تا دستگاه‎های قدیمی تلگراف و تلفن دیده ‎می‌شود.
در ایرانِ قدیم برای ارسال نامه و کالا در سریع‎ترین زمان از اسب‌های تیزرو استفاده می‎کردند، این اسب‌ها مسافت طولانی را طی می‌کردند و در این چاپارخانه‎ها با اسب‌های تازه‌نفس تعویض می‎شدند. به همین دلیل بوده که چاپارخانه‎ها را در میانه راه می‎ساختند. پیشینه این چاپارخانه‎ها به زمان هخامنشیان در ایران می‎رسد و قرن‎ها ادامه داشته تا اداره پست به سبک جدید وارد حیات اجتماعی ایران شده است. از آن پس این چاپارخانه‎ها به یک اثر تاریخی تبدیل شدندکه بازدید از آن ما را با تاریخ، معماری و هنر گذشتگان‎مان آشنا می‎کند. 
 

سایر مطالب
  • کاروانسرای شاه عباسی میبد
    کاروانسرای شاه عباسی میبد
  • کبوترخانه میبد
    کبوترخانه میبد

افزودن دیدگاه جدید

درباره نحوه ثبت دیدگاه

نمایش ساده

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • تارنماها و رایانامه‌ها به طور خودکار به لینک تیدیل می‌شوند.