رفتن به محتوای اصلی

قلعه دزک

24
ابرهای پارچه پارچه شده

ابرهای پارچه پارچه شده

27°c

23%

06:08

20:08

«قلعه دِزَک» در جنوب خاوری روستای دزک، در شهرستان کیار، یکی از محال­های چهارگانه بختیاری، حدود ۳۵ کیلومتری شهرکرد جای دارد. این دژ که بر سینه خود نشانی از فعالیت­های مشروطه‎ خواهان ایران دارد، امروزه در فهرست آثار ملی ایران بر شمرده می­شود. گمان می­رود واژه «دِزَک» از دز است که تغییرشکل‌ یافته دژ باشد، و در اینجا «دژ کوچک» است.

دژ دزک در سال 1325 قمری، به دستور «لطفعلی خان امیر مفخم بختیاری»، خان هفت لنگ بختیاری، با برداشتی از معماری کوشک­های اروپایی سده 17 و 18 میلادی و همچنین بهره­ گیری از معماری ایرانی ساخته شد. پسر امیر مفخم، «فتحعلی خان سردار معظم»، خان بختیاری و نماینده مجلس در این دژ زیسته و فرزندش سپهبد «تیمور بختیار» نیز همینجا زاده شد.

این بنا میزبان یکی از بزرگان فرهنگ و ادب ایران یعنی علی اکبر دهخدا بوده است که برای نوشتن واژه­ نامه دهخدا از کتابخانه امیر مفخم در دژ دزک بهره برد.

دژ دزک ساختمانی دو طبقه دارد با 4 برج، پی­های ستبر و نمای آجری بیرونی. طبقه نخست دژ دزک یک هشتی در میانه ساختمان دارد که از هر دو سو به بخش­های درونی سازه پیوسته است. در دو سوی این هشتی، 4 ایوان، 2 تا رو به شمال و 2 تا رو به جنوب جای گرفته است. ستون های این ایوان­ ها گچبری شده است.

از ایوان شمالی در طبقه نخست، پلکانی برای راه­یابی به طبقه دوم هست. پس از پلکان، بخشی به نام حوض­خانه جای دارد. اتاق‎های طبقه دوم با درب­هایی از چوب گردو، 2 ایوان جدا از هم در سوی شمال و 3 ایوان پیوسته به هم در جنوب دارد. در میان 2 اتاق سه دربی در ایوان­های شمالی و 2 اتاق سه دربی همانند در ایوان جنوبی، تالاری به نام دیوانخانه جای داده شده است، که سفره خانه هم نامیده می­شود.

در دیوانخانه فرشی 50 متری جای داشته است. در نوار کناری آسمانه این تالار نگاره ­هایی از فرشته، شیر و شکار و فرهاد از هفت پیکر نظامی و نیز نگاره­هایی از خان­ه ای بختیاری کار شده است. در کنار دیوان خانه، اتاق آینه با 2 اتاق گوشواره جای دارد. اتاق آینه که «آینه خانه» نامیده می­ شود، دارای آذین ­بندی­های گره‎ چینی و نقش‌بُری و شیشه نقاشی با بن­مایه­ های گل و مرغ و سوار است. نگارگری­های دیواری آینه‌خانه سه بعدی است. از بخش­های افزوده به آینه خانه می­ توان 4 آینه بزرگ را نام برد که پشت آن‎ها چراغی برای روشنایی به کار رفته است و «شب چراغ» نام دارد.

سقف سازه دژ دزک از تیر چوبی است، پنجره ­ها و درها با تکنیک سیم­ کوبی و دستگیره­ ها دو زبانه ساخته شده است.

از موزه پوشاک و همچنین موزه سنگ چهارمحال و بختیاری می‌توان در دژ دزک بازدید کرد که از چهار سده پیش تا به امروز سنگ‌های متنوعی را در خود جای داده است.


افزودن دیدگاه جدید

درباره نحوه ثبت دیدگاه

نمایش ساده

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • تارنماها و رایانامه‌ها به طور خودکار به لینک تیدیل می‌شوند.