آرامگاه مختومقلی گلستان یا آرامگاه مخدومقلی گلستان بنایی در شهرستان مراوهتپه، روستای آقتقه قدیم، در استان گلستان است. این بنا در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی ساخته شده است. مخدومقلی شاعر ملی ترکمنهاست که در سال 1169 یا 1176 هجری قمری از دنیا رفت. بنای آرامگاهی که روی مقبره مخدومقلیِ شاعر برپا شده اثری مربوط به دهه 70 خورشیدی است. این بنا در تاریخ 20 اردیبهشت 1378 با حضور صفرمراد نیازوف، روئیس جمهور وقت کشور ترکمنستان، عطاالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد ایران، افتتاح شد. هر سال مردم و مقامات دو کشور ایران و ترکمنستان در روز میلاد این شاعر برجسته مراسم باشکوهی را در کنار این آرامگاه برگزار میکنند.
مختومقلی فراغی متولد سال 1102 هجری قمری شاعری ترکمن و از برجستهترین شعرای زبان ترکمنی است. او جایگاهی بس والا و مهم در میان مردم ترکمن دارد و شخصیتی تاریخی برای ایشان به حساب میآید. اشعار مختومقلی بیشتر پیرامون مسائل اجتماعی و سیاسی است و شخصیتی روشنفکر در میان ترکمنهاست. او در اشعار خود به مسائلی میپرداخت که برای زمانهاش بسیار نو و پیشرو بود. مسائلی که تا همین سده اخیر اهمیت آن را بهدرستی درنیافتند. نقد چندهمسری، تشویق سوادآموزی، نقش مهم زنان در اجتماع، نکوهش فقر و اختلاف طبقاتی و آسیبهای مواد مخدر از جمله مضامینی است که مخدومقلی در اشعار خود به آنها پرداخته است.
این شاعر ترکمنزبان جایگاهی برابر با حافظ شیرازی برای فارسیزبانان دارد و دیوانش نیز در حکم دیوان حافظ برای مردم ترکمن است. جایگاه ادبی او و شهرتش در میان مردم ترکمن بیمانند است. مختومقلی را بنیانگذار ادبیات نوین ترکمن میدانند. در هر خانه ترکمن یک نسخه از دیوان اشعار مختومقلی یافت میشود. محمدعلی جمالزاده، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، مختومقلی را فردوسی ترکمنها میخواند، چرا که او ادبیات و فرهنگ ترکمن را در اشعار خود احیا کرده است.
آرامگاه این شاعر شهیر امروزه در غرب مراوه تپه در نوار مرزی کنونی ایران و ترکمنستان، بر فراز تپهای خودنمایی میکند. فردی به نام حاجی مراد دُردی قاضی نخستین کسی بود که برای بازسازی این آرامگاه اقداماتی انجام داد. نخستین چاپ نوین دیوان مختومقلی نیز حاصل تلاشهای حاجی مراد بود. در فضای آرامگاه مختومقلی دو سنگ قبر وجود دارد که یکی مربوط به خود او دیگری پدرش، دولت محمد آزادی، است. این آرامگاه تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بسیار ساده بود و به دو قبر سیمانی محدود میشد. اما پس از انقلاب با تعاملات میان دو کشور ایران و ترکمنستان آرامگاه درخوری برای وی احداث شد.
نخستین گردهمآیی عاشقان مختومقلی در بهار سال 1385 خورشیدی در محل این آرامگاه برپا شد. آرامگاه وی در فضای باز کرسیمانندی به ابعاد 24 متر با ارتفاع 10 متر از سطح زمین ساخته شده است. قبر شاعر و پدرش هر دو به شکل گهوارهای است. باغچههای کوچکی در چهار سوی این قبرها با گلهای شمعدانی زیبایی فضای مقبره را بیش از پیش شاعرانه کرده است. طرح اصلی بنای آرامگاه از ترکیب نقش گل وحشی و آلاچیق ترکمن الهام گرفته شده اس. سقف مرکزی گنبدیشکل است و سرپناه آن از ساختار آلاچیق ترکمنی و معماری اسلامی برداشت شده است. در زیر آرامگاه و روی سکویی به ارتفاع یک متر از سطح زمین دو سنگ قبر قرار گرفته و سکویی نیز برای مهمانان و جانب جنوب غربی ساخته شده است.
این ناحیه در سال 1386 خورشیدی با تصویب هیئت دولت بهعنوان منطقه نمونه گردشگری استان گلستان معرفی شد. قرار بر این شد که محوطهسازی و احداث گنبد آرامگاه مختومقلی در زمینی به مساحت 10 هکتار با طرح و نقشهای برخاسته از فرهنگ و حسات سنتی مردمان ترکمن طراحی و ساخته شود. در نهایت، طرح در زمینی به وسعت 7.5 هکتار اجرا شد. نمازخانه و فضای جانبی در 300 متر مربع، 20 چشمه استخردار در دو منطقه، 40 آلاچیق، رستوران در فضای باز به وسعت 350 متر مربع، آمفی تئاتر روباز 2500 متر مربعی، نمایشگاه و بازارچه صنایع دستی با 10 غرفه در فضای 350 متری از جمله بخشهای مهم این طرح توسعه است.
آرامگاه مختومقلی در تاریخ 26 اسفند 1386 با شماره 22251 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مجموعه امروزه در شمال شرقی استان گلستان، در شمال رودخانه اترک و غرب مراوهتپه در منطقهای به نام آقتقه یا آقتقای، به معنی دشت سفید، بین بخش مراوهتپه و دهستان کرند واقع شده است. اگر قصد سفر به این منطقه گردشگری را دارید میتوانید از شهرستان گنبد کاووس، از طریق جاده اینچه برون به آرامگاه برسید. طول این مسیر 155 کیلومتر است. همچنین، از شهرستان کلاله نیز میتوانید با عبور از مراوهتپه به آرامگاه برسید. بهترین زمان سفر به این نطقه اوایل پاییز است.