الف) شهر تاريخي سنگ بست:
سلسله آوارهاي اين شهر تاريخي با وسعت 13 هکتار در 35 کيلومتري ميانه راه فريمان به مشهد و در نقطه تلاقي شاهراه ارتباطي (غرب) به مرو (شرق) و توس وهرات واقع گرديده است. موقعيت منحصر به فرد اين مکان سبب رونق و آباداني آن در طول قرون و اعصار اسلامي شده است. اين شهر شامل مجموعه اي از بناهاي عام المنفعه از جمله کاروانسرا، حمام، مسجد، بازار و بخش هاي مسکوني و مردم نشين بوده و قدمت آن به حدود نيمه دوم قرن چهارم تا ششم هجري مي رسد. برمبناي شواهد، بعد از تهاجم سپاهيان مغول اين شهر توسعه يافت و با افزايش جمعيت، شهر جديد و بزرگي با طرحي مستطيل شکل ايجاد گرديد. شهر سنگ بست تا اواخر دوره صفويه رونق داشته و روستاي فعلي، در جريان جابجايي آن از دوره افشاريه تا قاجار به بعد در مجاورت شهر تاريخي بوجود آمده است. کاوش هاي باستانشناسي اخير، بخش هايي از مسجد شبستاني اين شهر کهن را آشکار کرده است.
ب) بناي آرامگاهي ارسلان جاذب:
تنها بناي آرامگاهي که در چشم انداز بقاياي شهر تاريخي سنگ بست توجه گردشگران را به خود جلب مي کند، منسوب به ارسلان جاذب والي توس و سپهسالار خراسان (389-421 هـ .ق) است. اين بنا و مناره آجري مجاور آن به عنوان کهن ترين آثار دوران اسلامي خراسان رضوي و تنها آثار بازمانده از دوره غزنويان در خاک ايران مطرح مي باشد. اين بنا به فرم چهارطاقي داراي چهار ورودي و به شکل گنبدخانه اي دو اشکوبه و تقريبا قرينه ساخته شده است که داراي گنبدي دو پوسته بوده و در حال حاضر فقط پوسته زيرين گنبد (آهيانه) باقي مانده است. کتيبه هاي رنگي و آجري، تزئينات رنگي و... از مهم ترين شاخص هاي هنري اين بنا محسوب مي شود.
ج) مناره آجري سنگ بست:
مناره آجري تنها بخش باقي مانده از معماري عظيم کاروانسراي غزنوي ارسلان جاذب در سنگ بست است که در رتبه کهن ترين مناره آجري ايران مي باشد. اين سازه داراي صد و يک پله و نمايي ساده و با آجرهايي است که در رديف هايي دوتايي و برجسته و با فواصل منظم بر روي يکديگر چيده شده اند. از ديگر تزئينات بنا مي توان به مقرنس، کتيبه کوفي آجري و طرح هاي آجري دور تا دور تاج و ميانه بنا اشاره کرد.