در مغرب شیراز در انتهای خیابان عفیف آباد باغ خارقالعادهای واقع شده است که قدمت آن را به سال 725 هجری قمری نسبت میدهند. این باغ که در دوره صفویه به باغ گلشن شهرت داشته؛ از جمله باغهای معروف شیراز و محل جلوس پادشاهان بوده است. آب مجموعه از قناتی که در 15 کیلومتری باغ در محل قصر قمشه وجود داشت تامین میشده است و معماری عمارت باغ، آمیزهای از معماری دوران هخامنشی، ساسانی، زندیه و قاجاریه است. امروزه این عمارت به عنوان موزه اسلحه و موزه عبرت مورد استفاده قرار میگیرد. باغ عفیف آباد شبیه باغهای اروپایی دوره لویی شانزدهم ساخته شده و از این جهت با باغهای سنتی ایران بسیار متفاوت است. به طوری که جهانگردان اروپایی از عفیف آباد با عنوان ورسای کوچک ایران یاد کردهاند. شاید اگرعکسهای این باغ را ببینید، تصور کنید که یک باغ کوچک است، اما به قدری این گلشن زیباست که ساعتها در آن محو تماشای زیباییهای طبیعی و معماری خواهید بود. باغ دارای محیطی بسیار بزرگ فرش شده از چمن است که به یک عمارت میرسد. 13 هکتار وسعت باغ است که در خود حدود هزار درخت نارنج را جای داده است. البته درختان انجیر، انار، انگور و چند درخت میوه دیگر هم در گلشن عفیف آباد وجود دارد. پس از صفویه گلشن عفیف آباد ویران شد و شکوه گذشتهاش را از دست داد تا اینکه در دوره قاجار علی محمد خان قوام، استاندار فارس دوباره باغ را به شکوهش برمیگرداند و آن را به محل پذیرایی از خانواده و میهمانان خود تبدیل میکند. البته خانواده قوام در زیرزمین عمارت واقع در باغ عفیف آباد زندگی میکردند. علت نام گذاری باغ عفیف آباد نیز به دلیل این است که گلشن به یکی از وارثان قوام به نام عفیفه خانم رسید. عمارتی که حدود هزار و 200متر وسعت دارد و سالهاست که به موزه تبدیل شده است. طبقه پایین این عمارت موزه نظامی جمهوری اسلامی ایران و طبقه بالا نیز دست نخورده مانده است.
در ورودی گلشن در شمال آن قرار دارد. در پیشانی در ورودی نقش دو شیر که گویی در را در میان پنجههای خود گرفتهاند دیده میشود. کوشک باغ عفیف آباد از بعضی جهات شباهتهایی به باغ ارم شیراز دارد. حوض وسیعی با لبه سنگی در جلوی کوشک وجود دارد که دسته دسته آب از کنار آن روان است. از جلوی حوض خیابان اصلی، باغ شروع میشود که در وسط دارای آب نما و گلکاری است. درختان کاج و چنار کهن از هر گوشه سر برآوردهاند و در منطقه وسیع گلشن باغچههای بزرگی ایجاد شده که به وسیله راهروها و خیابانها از یکدیگر جدا میشوند. این باغچهها با نظم خاصی طراحی شده و درختان زیادی در آنها کاشته شده است. در پیشانی کوشک صحنهای از تاجگذاری یکی از شاهان ساسانی با کاشی تصویر شده است که موبدی تاج سلطنتی را به امیرش هدیه میدهد. در سمت شمالی گلشن محوطه وسیعی وجود دارد؛ در این قسمت حمام باغ واقع شده است که در جوار در ورودی قرار دارد، اما آب اصلی باغ که از قنات لیمک بوده امروزه خشک شده است و در حال حاضر دو حلقه چاه موجود در گلشن آب مورد نیاز باغ را تامین میکند.
باغ عفیف آباد در سال 42 توسط ارتش شاهنشاهی ایران خریداری شده و به مدت هفت سال بازسازی شد و به محلی برای پذیرایی از کارکنان ارتش تبدیل شد. بعد از پیروزی انقلاب این باغ تبدیل به موزه نظامی شد. در موزه عبرت میتوان اشیایی از دوره پهلوی از جمله پیانوی فرح پهلوی را مشاهده کرد؛ این پیانو که در جشنهای 2500 ساله استفاده میشده قدمتی 100 ساله دارد. در محوطه پیرامون بنا سلاحهای سنگینی قرار گرفته است؛ یکی از آنها توپی است که رضا شاه پهلوی را روی آن نشاندند و به محل دفنش بردند. موزه نظامی شامل شمشیرها، ادوات نظامی سپر و گرز و کلاهخود قدیمی است. شمشیرها و کل موزه سلاح های دوره صفویه در اینجا نگهداری میشود و سه دودمان بعدی را هم در خود جای داده است. شمشیر شاه عباس صفوی نیز در این موزه جا خوش کرده. انواع تیر و کمان و زرهها و جلیقههای ضد تیر مربوط به تمام جنگهای صفویه در این طبقه هستند. به طور کلی همه سلاحهای نظامی چند صد سال اخیر در این موزه وجود دارد؛ همه سلاحها را ارتش اهدا کرده است. دو توپ بزرگ این موزه که معروفاند به توپهای نادری در حقیقت مربوط به دوره قاجار میشوند. این توپها جلوی در موزه قرار دارند؛توپهای جنگی که از تهران فرستاده شدند. بخش بعدی عمارت تنوع تسلیحات گرم است که تفنگهای اولیه و سیستمهای چخماق و تفنگهای سرپر در آنجا نگهداری میشود. تفنگهایی وجود دارد که یک و نیم و حتی دو متر طول دارند و کارشناسان میگویند این اسلحهها برای دفاع از قلعههای کهن بوده است. وقتی دشمن میخواسته به قلعه حمله کند سرلوله این تفنگها را از کنگره بیرون میگذاشتند و مانع حمله دشمنان میشدند. البته جایی دیگر آمده که قد این تفنگهای استراتژیک برای افزایش برد آنها بوده است. تفنگ معروف ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه، فتحعلی شاه و ناپلئون بناپارت نیز در این بخش قرار گرفته است. گواه اینها نیز اسامی است که با آب طلا روی تفنگها حک شده است. قسمت بعدی باغ عفیف آباد کاخ موزه است که شکوه حکمرانی شاهان ایرانی را در آن میبینید. شاه نشین باغ منظره کلی باغ را به شما نشان میدهد که بی شک از بهترین مناظر طبیعی باغهای ایرانی است. طبقه بالای عمارات دارای شش اتاق است؛ دو اتاق اولیه اتاقهای بازی هستند که اتاق رختکن نیز در کنار آن قرار دارد. سقف طبقه حدود 2500 تابلوی نقاشی رومی را در خود جای داده است که هیچکدام از این هزارها تابلو تکراری نیست و هر کدام به شکلی شما را مسحور خود میکند.